De lessen die Audi kan leren van eerste Duitse Sauber-overname

De naam Sauber verscheen voor het eerst op de F1-grid in 1993. Het team, met eigenaar Peter Sauber, was een van de weinige privateers die direct een goede indruk maakte in het drukke, competitieve veld van de jaren ’90. Waar veel van deze renstallen de achterkant van het veld opvulden en ook weer snel uit de sport verdwenen, groeide het Zwitserse team uit tot een graag geziene deelnemer.

Weinig teams kenden een debuutseizoen als dat van Sauber. De C12, aangedreven door een Ilmor-krachtbron, was verrassend snel, maar werd enigszins teruggehouden door een bedenkelijke betrouwbaarheid. Al tijdens het debuutweekend in Zuid-Afrika wist het team punten te scoren dankzij een vijfde plaats van JJ Lehto. Uiteindelijk kwam het team tot zes puntenfinishes, elf punten en een zevende plaats in de WK-eindstand.

In de jaren die volgden, groeide Sauber uit tot een stabiel team in de middenmoot. Hier en daar eindigde het team met een wagen op het podium, al bleven overwinningen uit. Daarnaast werd het een broedplaats voor jong talent. Coureurs als Heinz-Harald Frentzen, Nick Heidfeld, Kimi Räikkönen en Felipe Massa zetten hun eerste stappen in de Formule 1 bij Sauber.

De tekst gaat verder onder de foto's!

De weg naar de overname

BMW leverde in de jaren ’80 al motoren in de Formule 1. De grootste successen boekte het Duitse merk bij Brabham. In 1983 werd Nelson Piquet wereldkampioen in de BMW-aangedreven BT52/B. De motorleverancier stond bekend om zijn snelle krachtbronnen, al gingen deze ook regelmatig kapot. In 1988 verdween de naam BMW uit de koningsklasse, al gebruikte Arrows dat jaar nog de krachtbron, die werd gelabeld als Megatron-motor.

Na elf stille jaren keerde BMW in 2000 weer terug in de Formule 1. Het ging een intensieve samenwerking met Williams aan. De Britse renstal kende twee magere jaren met oude Renault-motoren (Supertec) en vond in de Duitse autogigant een nieuwe leverancier. Deze samenwerking bleek succesvol te zijn. In zes seizoenen wist het team tien Grands Prix te winnen en eindigde het in 2002 en 2003 als tweede bij de constructeurs, achter het dominante Ferrari.

De wens van BMW bleef om zelf een Formule 1-team te hebben. Ondertussen verzuurde de relatie tussen BMW en Williams. BMW geloofde namelijk dat de motoren kampioenschappen konden winnen, maar dat Williams ervoor zorgde dat dit niet gebeurde. Het Duitse merk wilde Williams overkopen, maar eigenaar Frank Williams weigerde dat.

De twee partijen gingen uit elkaar. Williams maakte de overstap naar Cosworth-motoren en een jaar later naar Toyota, waarna de resultaten van de renstal nog verder afzakten. Ondertussen vond BMW een renstal die het kon overnemen: Sauber. De transactie vond plaats in juni 2005. In 2006 veranderde Sauber in BMW Sauber.

De tekst gaat verder onder de foto's!

Een hoopvolle start

Het eerste jaar van BMW Sauber was veelbelovend. Jacques Villeneuve bleef bij het team. Nick Heidfeld maakte samen met BMW de overstap van Williams naar Sauber. Toch was het totaalpakket nog niet goed genoeg om mee te dingen naar overwinningen, laat staan het kampioenschap. Later in het seizoen verdween Villeneuve bij het team en mocht Robert Kubica zijn debuut maken. Zowel Heidfeld als Kubica wisten aan het einde van het seizoen een derde plaats te behalen. BMW Sauber eindigde op de vijfde plaats bij de constructeurs, het beste resultaat sinds 2002.

2007 was een stap vooruit. BMW Sauber was best of the rest achter Ferrari en McLaren. Toch kende het team ook een horrormoment: Kubica’s crash in Canada, waar hij met zo’n 250 kilometer per uur in een betonnen muur klapte. De Pool moest één race missen. Hij werd vervangen door een debutant: Sebastian Vettel. Vettel behaalde in de GP van de Verenigde Staten direct zijn eerste punt in de Formule 1. Kubica kon de race erna wonder boven wonder weer starten.

BMW Sauber scoorde dat jaar dankzij Heidfeld twee podiumplaatsen, maar een eerste overwinning bleef uit. Desondanks eindigde het team op de tweede plaats bij de constructeurs, na de diskwalificatie van McLaren door Spygate.

De tekst gaat verder onder de foto's!

Hét hoogtepunt en begin van het einde

De stijgende tred van BMW Sauber ging in 2008 vrolijk verder. Waar het team in 2007 nog achter McLaren en Ferrari eindigde, kon het in 2008 meestrijden met beide topteams. Drie podiumplaatsen in de eerste drie races lieten zien dat het menens was. Het hoogtepunt voor de hele renstal kwam echter in Canada, toen Kubica zijn én BMW Saubers eerste en enige race wist te winnen. Heidfeld maakte het feest compleet door als tweede te eindigen.

Kubica ging na die race zelfs aan de leiding van de WK-stand, terwijl BMW Sauber slechts drie punten achter Ferrari stond. Maar in een beslissing die achttien jaar later nog steeds met gefronste wenkbrauwen wordt bekeken, koos het team ervoor om de ontwikkeling van de 2008-auto stil te leggen en alle focus op 2009 te leggen. 

De hokjes waren afgekruist, de doelen waren behaald, en in plaats van zien dat het een buitenkansje voorgeschoteld had gekregen, namelijk de titelstrijd, hield het team stug vast aan het langetermijnplan. 2008 was geslaagd, en dus werd er alleen nog maar vooruit gekeken. De aansluiting met Ferrari en McLaren verdween. Vijf verdere podiumplaatsen waren een schamele opbrengst vergeleken met het begin van het seizoen.

In de laatste race van het seizoen, de legendarische GP van Brazilië, wisten beide coureurs zelfs niet in de punten te eindigen, iets wat al twee jaar lang niet meer gebeurd was. Dankzij de sterke eerste seizoenshelft eindigde BMW Sauber toch nog op een derde plaats bij de constructeurs. Maar 2009 zou hét jaar voor Sauber moeten worden.

De snelle ondergang

2009 werd echter niet het jaar voor Sauber. Sterker nog: het team miste de slag met de dubbele diffuser, een maas in de regels rondom de grootte van diffusers. Brawn, Williams en Toyota hadden er één; Sauber volgde later met een minder efficiënte versie van het concept. 

Sauber had zijn kaarten gezet op het gloednieuwe KERS-systeem, een soort push-to-pass. Het team kende alleen voortdurend problemen tijdens de ontwikkeling ervan. Het kon niet goed geïntegreerd worden in de auto, en daarnaast werd een engineer geëlektrocuteerd toen hij aan de wagen werkte. Uiteindelijk besloot BMW om het hele KERS-systeem maar te schrappen, waardoor de hele reden dat het team in 2008 de ontwikkeling stopte, compleet voor niets is geweest.

Er was nog enige hoop aan het begin van het seizoen, al crashte Kubica tijdens de openingsrace in Melbourne met Sebastian Vettel in de slotfase van de race. Beide heren streden om P2. Heidfeld eindigde een race later, in Maleisië, als tweede, maar kreeg slechts halve punten nadat de race werd afgebroken door de regen. Tijdens de vierde race van het seizoen, in Bahrein, eindigden Kubica en Heidfeld als achttiende en negentiende.

Het team kabbelde richting het einde van 2009. Een tweede plaats van Kubica in Brazilië was een zeldzaam hoogtepunt in het slechtste seizoen voor BMW. Het team eindigde met 36 punten op de zesde plaats in het WK. Ondertussen was al bekend geworden dat BMW na 2009 uit de sport zou stappen. Uiteindelijk was het Peter Sauber die het team terugkocht, onder voorwaarde dat Sauber een startplek kreeg op de grid van 2010. Die kreeg het na het wegvallen van Toyota.

Lessen voor Audi

Kijkend naar de snelle opkomst en ondergang van BMW Sauber, zal Audi zich moeten behoeden voor te optimistische beslissingen. BMW Sauber had enorme potentie, maar maakte op het moment dat het kans maakte op overwinningen en een kampioenschap een keuze die later rampzalig bleek te zijn. Wel heeft BMW laten zien dat er in Hinwil een winnende wagen van de lopende band kan rollen.

Audi heeft zelf aangegeven dat de weg naar een wereldtitel een lang traject is. Het team hoopt in 2030 een auto te bouwen die kan strijden om de prijzen. Om dat doel te bereiken, moet het wel langer in de sport blijven dan hun Duitse voorgangers, die er na vier jaar de stekker uittrokken.

Toch zijn de cijfers die BMW Sauber in hun vier jaar in de sport lieten zien reden genoeg om te geloven in het plan van Audi. Met het juiste personeel en sterke coureurs kan zelfs een kleinere renstal het de grote teams in de Formule 1 lastig maken. Of Audi dat de komende jaren ook daadwerkelijk gaat bereiken, is iets wat we pas over enkele jaren zullen weten.