Het complot rondom één van Formule 1's meest verrassende overwinningen - terugblik

Het 2012-seizoen was in alle opzichten behoorlijk opvallend. Waar Sebastian Vettel het jaar ervoor nog dominant zijn tweede wereldtitel op rij binnensleepte - en het seizoen vrij voorspelbaar was - viel er geen peil te trekken op wat er tijdens de Grand Prix-weekenden in 2012 zou gebeuren. Er was geen enkel team dat een duidelijk voordeel had op de concurrentie. De eerste zeven races kenden zelfs zeven verschillende winnaars.

Onder hen waren er twee coureurs die hun eerste GP-zege op hun naam schreven. De een was Nico Rosberg, de ander Pastor Maldonado. En vooral de overwinning van de Venezolaan ging gepaard met controverse en complottheorieën.

De overwinning van Maldonado was namelijk een samenkomst van een aantal heel toevallige omstandigheden, die ervoor zorgden dat sommige fans hun vraagtekens begonnen te zetten bij de legitimiteit van de zege. Om een goed beeld van de situatie te schetsen, is het belangrijk om bij het begin te beginnen.

Een kampioen in verval

Williams is, ook in 2026, nog altijd een van de meest gedecoreerde Formule 1-teams in de geschiedenis van de sport. Het team uit Grove heeft 854 GP-starts als constructeur achter zijn naam staan. Daarvan werden er 114 gewonnen en eindigde een coureur 315 keer op het podium. Zeven keer ging een Williams-coureur met de wereldtitel aan de haal, terwijl Williams als constructeur negen wereldtitels binnensleepte.

Het team raakte na 2005, toen de samenwerking met motorleverancier BMW stopte, langzaam in verval. Williams gleed af naar de middenmoot. 2011 zou het slechtste jaar in de geschiedenis van het team worden, met slechts vijf punten en een negende plaats in het WK voor constructeurs. 2012 zou echter beterschap brengen.

Tijdens de openingsrace in Australië werd duidelijk dat de Williams FW34 een flinke stap vooruit was. Maldonado joeg tijdens de race op Fernando Alonso’s Ferrari in de strijd om P5, maar crashte in de laatste ronde. In de races die volgden leek de snelheid er iets minder in te zitten, maar wisten zowel Maldonado als teamgenoot Bruno Senna mondjesmaat punten te scoren.

Vervolgens trok de F1-caravaan naar Spanje voor de vijfde race van het seizoen. Het weekend leek zoals die ervoor te gaan: Williams zat er aardig bij, maar Senna en Maldonado leken qua snelheid in het middenveld te zitten. Die lijn trok zich door in Q1, maar vanaf Q2 veranderde alles. Maldonado maakte een megasprong in zijn rondetijden en stond ineens bovenaan.

De Venezolaan werd in Q3 wel geklopt door Lewis Hamilton, maar de Brit werd gediskwalificeerd, waardoor Maldonado ineens zijn eerste poleposition uit zijn carrière pakte. De verwachting was echter dat hij tijdens de race zou terugvallen en dat thuisheld Alonso de race zou winnen. Tot ieders verbazing wist Maldonado Alonso achter zich te houden na een spannende strijd op de baan en in de pitstraat. Pastor Maldonado was ineens een racewinnaar in de Formule 1.

De tekst gaat verder onder de foto

Complotten

Na de race en de podiumceremonie sloeg het noodlot ineens toe. Vanuit het niets vloog de volledige pitbox van Williams in brand, iets wat eigenlijk nooit gebeurt. Om die reden begonnen mensen nog meer hun twijfels te trekken over de legitimiteit van de zege van Maldonado. Sommigen probeerden de lijntjes met elkaar te verbinden en raakten ervan overtuigd dat er vals spel werd gespeeld.

Want waarom was de Williams ineens snel genoeg om een Grand Prix te winnen, terwijl het gezien werd als de zesde of zevende auto op de grid qua snelheid? Daarnaast vierde teambaas Frank Williams dat weekend zijn 70e verjaardag. Daarbij kwam ook nog de plotselinge brand in de pitbox. Voor de wantrouwige mensen was het 1+1=2. Iets klopte niet.

Al deze factoren konden er echter niet voor zorgen dat Maldonado ineens zo snel was. En daarom werd er een oorzaak gezocht. Die vonden mensen bij de banden. De Pirelli-banden waren dat seizoen erg gevoelig. Het vinden van het juiste werkvenster was erg moeilijk voor de teams dat jaar. Dit veroorzaakte deels ook het grote aantal verschillende winnaars aan het begin van het seizoen.

Het meest hardnekkige verhaal dat rondging, was dat Bernie Ecclestone en Pirelli Williams een ‘verjaardagscadeau’ zouden hebben gegeven in de vorm van speciaal geprepareerde banden die veel makkelijker in het werkvenster te krijgen waren. Op die manier zou Maldonado veel meer grip uit de banden hebben kunnen halen, waardoor hij veel sneller zou zijn dan van tevoren gedacht. Daarnaast zou de brand zijn aangestoken om de resterende bandensets te vernietigen, zodat de FIA na de race deze niet meer zou kunnen controleren. Bewijs is er echter nooit gevonden.

De tekst gaat verder onder de foto's

De nuchtere realiteit

De realiteit ligt echter een stuk genuanceerder. Van vals spel was simpelweg geen sprake. De overwinning van Maldonado was niets meer dan het resultaat van een weekend waarin alles de goede kant op viel voor de Venezolaan. Zelf stond hij bekend als een extreem grillige coureur die op een goede dag meekon met de kampioenen op de grid, maar dat afwisselde met weekenden waarin hij moeite had om de auto überhaupt op de baan te houden.

De GP van Spanje was uiteindelijk niet de enige GP dat jaar waarin hij bijzonder sterk oogde. Ook tijdens de GP van Europa in Valencia was hij erg sterk. Hij kwalificeerde zich als derde en leek lange tijd ook op die positie te finishen. Een incident met Hamilton in de voorlaatste ronde en de tijdstraf die volgde zorgden er echter voor dat hij buiten de punten zou eindigen.

Tijdens de GP van Singapore mocht hij als tweede starten, maar viel hij uit door technische problemen. In Abu Dhabi startte hij als derde en eindigde hij als vijfde. Zodoende eindigde hij met 45 punten als vijftiende in de WK-stand. Hij had uiteindelijk veel meer slechte weekenden dan goede, maar dat neemt niet weg dat hij, wanneer het klopte, serieus hard ging.

Daarnaast zorgden de Pirelli-banden dat jaar als het ware voor een loterij. De Williams FW34 stond erom bekend bijzonder goed te zijn voor de banden. Dit gaf het team een voordeel ten opzichte van de concurrentie tijdens weekenden waarin bandenslijtage een grote rol speelde. Het Circuit de Barcelona-Catalunya is, gezien het karakter van de baan, erg zwaar voor de banden. Geen speciaal geprepareerde banden dus, maar een auto die ze makkelijker overeind wist te houden.

Dat de pitbrand aangestoken zou zijn om de FIA-controle te omzeilen is op zijn minst zeer onwaarschijnlijk. Teams kunnen nog weleens ver gaan om een voordeel te krijgen, maar om je eigen personeel in levensgevaar te brengen gaat wel erg ver. Er vielen tijdens de brand gewonden en personeel van andere teams moest meehelpen om de brand te blussen. Daarnaast kostte de brand het team miljoenen aan apparatuur en onderdelen, een fortuin voor een team met relatief weinig financiële middelen als Williams.

Als laatste is er ook nog Pirelli, dat volgens de complottheorieën 'speciale' banden aan het team zou hebben geleverd. Pirelli zou in het complot hebben moeten zitten. De vraag is waarom een beursgenoteerd bedrijf als Pirelli het risico zou nemen om zijn gehele reputatie op het spel te zetten, puur om Frank Williams een verjaardagscadeau te geven.

Een sprookje

Al deze weerleggingen zorgen ervoor dat de complotten rondom de overwinning van Maldonado complotten blijven. Zijn zege lijkt, ondanks alle toevalligheden, niets meer dan het resultaat van een weekend waarin de FW34 het meest tot zijn recht kwam en Maldonado een van zijn momenten van briljantie kende.

Voor de gemiddelde fan blijft 13 mei 2012 vooral een dag waarop een klein wonder gebeurde. Een team in verval, met een coureur die eerder bekendstond om zijn neiging om te crashen dan om zijn snelheid, was voor één dag sneller dan de grote kampioenen in de dominerende teams. Een sprookje op het Spaanse asfalt, een herinnering voor in de geschiedenisboeken.