De Grand Prix van Spanje in 1975 geldt als een van de donkerste hoofdstukken in de Formule 1: een weekend waarin zorgen over veiligheid escaleerden tot confrontatie en een catastrofale crash die alle angsten over het circuit van Montjuïc Park bevestigde.
Hoewel de racedag zelf precies 51 jaar geleden plaatsvond, was er al vroeg in het weekend onrust. Coureurs kwamen in Barcelona aan en ontdekten slecht gemonteerde vangrails, met bouten voor de beschermplaten die slechts met de hand waren aangedraaid of zelfs ontbraken.
Er zaten openingen tussen de secties, steunpalen wiebelden los in de hand, en delen van oude, versleten vangrails dreigden open te breken bij een impact. Met name voor de coureurs die het overlijden van Helmuth Koinigg, Peter Revson en François Cevert nog probeerden te verwerken, waren de gebreken onacceptabel. De benoemde coureurs waren allemaal omgekomen door verkeerd bevestigde vangrails.
Boycot van Fittipaldi
De rijdersvakbond GPDA diende officieel een protest in, en de organisatoren beloofden nachtelijke reparaties. Een inspectie de volgende ochtend toonde echter puur cosmetische aanpassingen die de onderliggende structurele problemen niet oplosten. De coureurs, aangevoerd door regerend wereldkampioen Emerson Fittipaldi, weigerden te racen.
In plaats van de veiligheidsproblemen aan te pakken, stelden de Spaanse organisatoren een ultimatum: houd je aan je contractuele verplichtingen of riskeer juridische stappen. De Spaanse politie stond klaar om de apparatuur van teams in beslag te nemen in de paddock van Montjuïc, gelegen in een vervallen Olympisch stadion dat direct afgesloten kon worden.
Onder Spaans recht liepen coureurs bovendien persoonlijke civiele aansprakelijkheid op voor eventuele schade aan toeschouwers, wat de juridische risico’s bovenop de al gevaarlijke omstandigheden vergrootte. Onder deze druk gaven de meeste coureurs toe. Fittipaldi hield vast aan zijn standpunt en reed tijdens de kwalificatie slechts de verplichte drie ronden op lage snelheid voordat hij zich volledig terugtrok en naar Zwitserland vloog.
Wilson Fittipaldi en Arturo Merzario trokken zich al in de eerste ronde van de race terug, maar de overige coureurs reden normaal door.
Dodelijk ongeval tijdens de race
Tijdens de race zou het verschrikkelijk misgaan. Op ronde 26 faalde de achtervleugel van de Embassy Hill van Rolf Stommelen. Zijn auto raakte de vangrail, stuiterde terug over de baan, schuurde over de tegenoverliggende Armco en vloog het publiek in.
Vier mensen kwamen om het leven: brandweerman Joaquín Benaches Morera, toeschouwer Andrés Ruiz Villanova en fotografen Mario de Roia en Antonio Font Bayarri. Stommelen liep een gebroken been, gebroken pols en twee gebarsten ribben op. Carlos Pace crashte terwijl hij de door de lucht vliegende auto probeerde te ontwijken.
De race werd stilgelegd na 29 van de geplande 75 ronden en werd zo de eerste Formule 1-Grand Prix waarbij halve punten werden toegekend vanwege een vroegtijdige stop.
Jochen Mass behaalde zijn eerste en enige Formule 1-overwinning, met slechts één seconde voorsprong op Jacky Ickx. Lella Lombardi scoorde een half punt dankzij haar zesde plaats en werd daarmee de eerste, en voorlopig enige, vrouw die punten scoorde in het Formule 1-wereldkampioenschap.
Montjuïc zou nooit meer een Formule 1-race organiseren.
Meest gelezen
In dit artikel
Praat mee!