Roland Ratzenberger: F1-droom eindigt met een crash van 500G

Roland Ratzenberger was ongewoon oud voor een Formule 1-debutant. Zijn weg naar de hoogste autosportklasse was allesbehalve conventioneel geweest. Na een succesvolle periode in de Formule Ford, waarin hij zowel de Oostenrijkse als de Midden-Europese kampioenschappen won en het prestigieuze Formula Ford Festival op Brands Hatch in 1986 op zijn naam schreef, volgde een moeilijke tijd in de Britse Formule 3 zonder noemenswaardige resultaten.

In plaats van door te stomen richting Formule 1 maakte hij uitstapjes naar toerwagenkampioenschappen en deelnames aan de 24 uur van Le Mans. Een gebrek aan financiële middelen hield zijn Formule 1-droom jarenlang uit zicht. Pas toen hij sponsoring van een rijke Duitse weldoenster, Barbara Behlau, wist te verkrijgen, kon hij een contract voor vijf races bij het nieuwe Simtek-team tekenen.

Op het circuit van Imola verliep het weekend van meet af aan dramatisch. Rubens Barrichello raakte tijdens de vrijdagtraining zwaargewond bij een crash, wat een voorproefje bleek van wat nog zou komen. Ratzenberger zelf had tijdens de eerste kwalificatiesessie al last van problemen met de carbonremmen van zijn Simtek, hoewel dit uiteindelijk werd verholpen.

Op zaterdag, tijdens de tweede kwalificatie, ging het mis. Vroeg in de sessie schoot Ratzenberger er even af bij de Acque Minerali-chicane. Met zijn sponsor voor het eerst aanwezig en halverwege zijn contract checkte hij zijn auto en besloot door te gaan, onwetend dat de lichte excursie zijn voorvleugel had beschadigd.

De crash die alles veranderde

Enkele ronden later, toen Ratzenberger de snelle Villeneuve-bocht naderde, bezweek de verzwakte voorvleugel en kwam onder de auto vast te zitten. Het maakte de Simtek onbestuurbaar. Bij 314,9 kilometer per uur ramde de auto een betonnen muur. De impact van 500G, de zwaarste ooit gemeten in de Formule 1, was niet te overleven.

Ratzenberger liep drie individueel fatale verwondingen op: een schedelbasisfractuur, die als officiële doodsoorzaak werd vastgesteld, een gescheurde aorta en stomp trauma doordat de linkervoorwielophanging de cockpit binnendrong. Hulpverleners ter plaatse probeerden hem met hartmassage te reanimeren, waarna hij per ambulance naar het medisch centrum van het circuit werd gebracht. Per luchtambulance volgde vervoer naar het Maggiore-ziekenhuis in Bologna, waar hij ongeveer een uur na de crash dood werd verklaard.

Het was de eerste coureur die omkwam bij een Grand Prix sinds Riccardo Paletti in 1982. Een dag later zou het weekend op Imola nog donkerder worden toen ook Ayrton Senna zijn leven verloor tijdens de race zelf.

Allard Kalff, destijds commentator bij Eurosport, die Ratzenberger persoonlijk kende, verwoordde de schok: "Het rare was dat ik zaterdag een heel naar gevoel had, omdat ik Roland vrij goed kende. Hij bleef vroeger weleens bij mij slapen, eerst in Nederland en later ook weleens in Engeland. Het was dan ook een enorme schok dat Roland overleed tijdens de kwalificatie."

Roland Ratzenberger had jarenlang gewerkt om zijn Formule 1-droom waar te maken. Op Imola eindigde die droom op de meest tragische manier.