De korte carrière van de 'slechtste F1-coureur aller tijden'

Yuji Ide is een naam die bij veel Formule 1-fans een belletje doet rinkelen, en dat terwijl zijn carrière in de koningsklasse van de autosport niet langer duurde dan vier GP-weekenden. Je moet het nogal bont maken om herinnerd te worden als een van de slechtste coureurs in de F1-geschiedenis. Maar hoe kwam Ide eigenlijk in de Formule 1 terecht?

Het begon allemaal in 1994, toen de toen 19-jarige Japanner zijn debuut maakte in de formulewagens, in de Japanse Formule 3. Zijn aanwezigheid viel de eerste jaren nauwelijks op. Hij bleef puntloos in zijn debuutseizoen en wist in zijn eerste vier jaar slechts één keer in de top 10 te eindigen.

Zijn fortuin sloeg om in 1999, toen voormalig F1-coureur Aguri Suzuki hem de kans bood deel te nemen aan de nieuwe Formula Dream-klasse. Ide won het kampioenschap in zijn eerste jaar. In 2000 volgde een sterke verbetering in de Japanse Formule 3, waar hij de tweede race van het seizoen wist te winnen. Het was het begin van zijn meest succesvolle seizoen tot dan toe: twee overwinningen en vijf podiumplaatsen leverden hem een tweede plaats in het eindklassement op. In 2001 eindigde hij als vijfde, met één podiumplaats.

In 2002 maakte Ide de overstap naar Europa, waar hij deelnam aan de Franse Formule 3. Eén overwinning en drie podiumplaatsen resulteerden in een zevende plaats in het kampioenschap. Niet slecht, maar Ide was inmiddels 27 jaar oud en had bijna tien jaar ervaring in de juniorencategorieën.

Een jaar later keerde hij terug naar Japan en stapte over naar Formula Nippon (nu Super Formula), de klasse waarin Tom Coronel in 1999 de titel veroverde. Zijn eerste seizoen was niet verkeerd: drie podiumplaatsen en een zevende plek in het kampioenschap. Teamgenoot Benoît Tréluyer eindigde echter als tweede. Het ging steeds beter met Ide: in 2004 werd hij derde, op slechts één punt van kampioen Richard Lyons. In 2005 eindigde hij als tweede, achter Lyons maar voor Satoshi Motoyama.

Het Formule 1-avontuur

Ide was inmiddels 31 jaar oud, maar kreeg toch een Formule 1-contract aangeboden. Aguri Suzuki, die hem in 1999 al had uitgenodigd voor Formula Dream, was een nieuw Formule 1-team gestart: Super Aguri. Het doel van het team was een volledig Japanse line-up te vormen. Takuma Sato was de logische eerste keuze; Ide kreeg het tweede zitje.

Al snel ontstonden er problemen. Ide sprak bijvoorbeeld geen Engels, wat de communicatie met het team bemoeilijkte. Daarnaast had hij slechts 200 testkilometers in een Formule 1-auto gereden toen hij in Bahrein aankwam voor de eerste Grand Prix van 2006. Bovendien was de Super Aguri-auto simpelweg te langzaam. Sato miste Q2 met drie seconden, terwijl Ide bijna drie seconden langzamer was dan Sato en tijdens de race uitviel met motorproblemen.

Het tweede GP-weekend in Maleisië verliep iets beter voor Ide. Deze keer was hij 'slechts' 1,7 seconden langzamer dan Sato. Ook nu haalde hij de finish niet, vermoedelijk door remproblemen. Tijdens de derde race van het seizoen, in Australië, werden Ide’s tekortkomingen echter pijnlijk duidelijk.

De Japanner miste vrijwel overal de ideale lijn en reed bijzonder hoekig over het circuit. Daarnaast vertoonde hij een compleet gebrek aan ruimtelijk inzicht, iets waar Rubens Barrichello tijdens de kwalificatie de dupe van werd. Ide zelf was uiteindelijk ongeveer vier seconden langzamer dan Sato en negen seconden langzamer dan Juan Pablo Montoya. Het werd wel de eerste Grand Prix die hij finishte, op drie ronden van winnaar Fernando Alonso.

De druppel die de emmer deed overlopen kwam tijdens het vierde raceweekend in San Marino. Ide was deze keer niet extreem traag, 1,6 seconden achter Sato, maar in de openingsronde liet hij zich wederom van zijn slechtste kant zien. In de Villeneuve-bocht raakte zijn voorvleugel het achterwiel van Christijan Albers, waardoor Albers in de grindbak belandde en zijn Midland meerdere keren over de kop sloeg.

Voor de FIA was dit genoeg: Ide’s superlicentie werd ingetrokken. Super Aguri hield hem aan als derde coureur, zodat hij weer in de auto kon stappen zodra zijn licentie zou worden hersteld. Dat gebeurde echter nooit. Zo zat de korte, maar chaotische carrière van de Japanner erop. Franck Montagny nam zeven weekenden zijn plek in, waarna Sakon Yamamoto de laatste zeven races van het seizoen reed.

De slechtste aller tijden?

Was Yuji Ide echt de slechtste coureur ooit in de Formule 1? Nee. Er zijn schrijnendere gevallen van mensen die zich Formule 1-coureur mochten noemen, hoe kort dat ook was. Zo was er Al Pease, die tijdens de GP van Canada in 1969 werd gediskwalificeerd omdat hij te langzaam reed.

En wat te denken van Chanoch Nissany, die tijdens de eerste vrije training van de GP van Hongarije voor Minardi in de auto mocht stappen en na een spin in de grindbak nog in de wagen werd getild door een hijskraan, omdat hij zijn stuur niet kon verwijderen.

Desalniettemin was Ide een coureur die, gezien zijn overduidelijke gebrek aan talent, nooit in de Formule 1 had moeten racen. De Japanner kon wel rijden, maar de koningsklasse van de autosport was simpelweg te hoog gegrepen. Op 21 januari, zijn 51e verjaardag, staan we even stil bij zijn korte F1-carrière. Want zonder coureurs zoals hij is het moeilijk om het talent van de anderen volledig te waarderen.